Scope Ratings: Σταθερό BBB για την Ελλάδα εν μέσω γεωπολιτικών αναταράξεων

Οι αναταράξεις που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή επηρέασαν την πρόσφατη αξιολόγηση της ελληνικής οικονομίας από τον οίκο Scope Ratings, ο οποίος επέλεξε να κρατήσει στάση αναμονής. Η πιστοληπτική ικανότητα της χώρας διατηρήθηκε στο «BBB» με θετικές προοπτικές, επιβεβαιώνοντας ουσιαστικά την αξιοπιστία της ελληνικής οικονομίας παρά τις εξωτερικές πιέσεις.

Η Scope - τονίζει στην ανακοίνωσή της - ολοκλήρωσε την αξιολόγηση παρακολούθησης για την Ελληνική Δημοκρατία (μακροπρόθεσμες αξιολογήσεις εκδότη και ανώτερου μη εξασφαλισμένου χρέους σε ξένο και τοπικό νόμισμα BBB με θετικές προοπτικές· βραχυπρόθεσμες αξιολογήσεις εκδότη σε ξένο και τοπικό νόμισμα S-2 με σταθερές προοπτικές) στις 17 Μαρτίου 2026.

Η πιστοληπτική αξιολόγηση BBB της Ελληνικής Δημοκρατίας (Ελλάδας) υποστηρίζεται από: i) ισχυρές δημοσιονομικές επιδόσεις και διατηρήσιμα πρωτογενή πλεονάσματα, τα οποία έχουν θέσει τον δείκτη δημόσιου χρέους σε σταθερή καθοδική πορεία· ii) μια ευνοϊκή δομή δημόσιου χρέους, που χαρακτηρίζεται από μεγάλες μέσες λήξεις, κυρίως σταθερά επιτόκια, σημαντικά ταμειακά αποθέματα ασφαλείας και υψηλό μερίδιο χρηματοδότησης από τον επίσημο τομέα· και iii) ισχυρή ευρωπαϊκή θεσμική υποστήριξη, συμπεριλαμβανομένου του αξιόπιστου νομισματικού και ρευστού backstop του Ευρωσυστήματος, παράλληλα με τη χρηματοδότηση της ΕΕ στο πλαίσιο του προγράμματος NextGenerationEU που υποστηρίζει τις επενδύσεις, την ενεργειακή μετάβαση και την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων.

Προκλήσεις

Οι προκλήσεις σχετίζονται με: i) ένα πολύ υψηλό απόθεμα δημόσιου χρέους που παραμένει ευάλωτο παρά την πτωτική του τάση, καθώς η βραδύτερη ανάπτυξη και το αυξανόμενο κόστος γήρανσης πιθανότατα θα επιβραδύνουν τη μείωση του χρέους με την πάροδο του χρόνου· ii) διαρθρωτικούς περιορισμούς στη μεσοπρόθεσμη ανάπτυξη, όπως η ασθενής παραγωγικότητα της εργασίας και τα δυσμενή δημογραφικά στοιχεία· και iii) εξωτερικές ανισορροπίες, που αντικατοπτρίζονται σε επαναλαμβανόμενα ελλείμματα τρεχουσών συναλλαγών και μια μεγάλη αρνητική καθαρή διεθνή επενδυτική θέση, παράλληλα με μια οικονομία που εξαρτάται από τις υπηρεσίες και είναι εκτεθειμένη σε εξωτερικούς κραδασμούς.

Οι ισχυρές δημοσιονομικές επιδόσεις και η ευνοϊκή ονομαστική ανάπτυξη, συμπεριλαμβανομένης της πραγματικής ανάπτυξης περίπου 1,75% την περίοδο 2025-30, υποστηρίζουν την άποψη της Scope ότι ο δείκτης χρέους της Ελλάδας θα μειωθεί σημαντικά μεσοπρόθεσμα. Σύμφωνα με το βασικό σενάριο της Scope, το δημόσιο χρέος μειώνεται από περίπου 145% του ΑΕΠ το 2025 σε περίπου 127% έως το 2030, υποστηριζόμενο από σημαντικά πρωτογενή πλεονάσματα, βελτιωμένη φορολογική συμμόρφωση και ακόμη ευνοϊκά φαινόμενα χιονοστιβάδας.

Οι δημοσιονομικές προοπτικές της Ελλάδας επωφελούνται επίσης από ένα πολύ ευνοϊκό προφίλ χρέους, με εξαιρετικά μεγάλες διάρκειες, κυρίως σταθερά επιτόκια και μεγάλο μερίδιο χρηματοδότησης από τον επίσημο τομέα, γεγονός που περιορίζει τους κινδύνους αναχρηματοδότησης. Τα μεγάλα ταμειακά αποθέματα του δημόσιου τομέα και η βελτίωση του τραπεζικού τομέα υποστηρίζουν περαιτέρω την οικονομική ανθεκτικότητα. Οι

Οι μακροπρόθεσμες προκλήσεις βιωσιμότητας του χρέους παραμένουν. Ο ρυθμός μείωσης του χρέους αναμένεται να επιβραδυνθεί μετά το 2030, καθώς η ανάπτυξη μετριάζεται, οι δαπάνες που σχετίζονται με τη γήρανση του πληθυσμού αυξάνονται και το κόστος τόκων αυξάνεται σταδιακά. Σύμφωνα με το βασικό σενάριο του Scope, το χρέος μειώνεται μόνο σταδιακά σε περίπου 120% του ΑΕΠ έως το 2035, αφήνοντας το βάρος του χρέους υψηλό για παρατεταμένο χρονικό διάστημα.

Το σημαντικό έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αντανακλά την ισχυρή ζήτηση εισαγωγών, συμπεριλαμβανομένων των εισαγωγών ενέργειας, παράλληλα με μια οικονομική δομή που βασίζεται στον τουρισμό και τις εξωτερικές εισροές κεφαλαίων. Η διατηρήσιμη ανάπτυξη μεσοπρόθεσμα θα απαιτήσει συνεχείς μεταρρυθμίσεις, βιώσιμες επενδύσεις πέρα ​​από τον ορίζοντα NGEU και περαιτέρω κέρδη παραγωγικότητας.

Τέλος, μια παρατεταμένη περίοδος υψηλότερων τιμών ενέργειας που προκύπτει από την κρίση στη Μέση Ανατολή πιθανότατα θα επιβαρύνει δυσανάλογα την Ελλάδα, δεδομένης της σχετικά υψηλής εξάρτησής της από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, επηρεάζοντας αρνητικά την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό. Η πρόσφατη εισαγωγή προσωρινών ανώτατων ορίων τιμών υπογραμμίζει αυτήν την έκθεση και σηματοδοτεί πιθανούς δημοσιονομικούς κινδύνους εάν οι πιέσεις συνεχιστούν, αν και ο άμεσος δημοσιονομικός αντίκτυπος παραμένει περιορισμένος, καθώς τα μέτρα βασίζονται σε περιορισμούς περιθωρίου κέρδους και όχι σε άμεσες επιδοτήσεις.

Η θετική προοπτική αντικατοπτρίζει την άποψη της Scope ότι οι κίνδυνοι για τις αξιολογήσεις κατά τους επόμενους 12 έως 18 μήνες είναι ανοδικοί.

Η απόφαση του Scope έρχεται μετά τις αξιολογήσεις των Moody’s (13 Μαρτίου) και DBRS (6 Μαρτίου), σε μια περίοδο που η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή συνεχίζεται και οι οικονομικές επιπτώσεις πολλαπλασιάζονται. Ο οίκος στηρίζει τη σταθερή βαθμολογία σε τρεις βασικούς πυλώνες: τη συνεπή δημοσιονομική επίδοση με διατηρούμενα πρωτογενή πλεονάσματα, τη δομή του δημόσιου χρέους με μεγάλες ωριμάνσεις και υψηλή συμμετοχή του επίσημου τομέα, και την υποστήριξη από ευρωπαϊκούς θεσμούς, όπως το Ευρωσύστημα και οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.